Groningen beeft. Den Haag ook?

Groningen beeft. En de politici? Beven die ook, uit vrees dat zij de schuld krijgen van de aardbevingen? Of voor een te magere reactie hierop? Nederlandse politici en kiezers zijn nog niet thuis in de aardbevingpolitiek, dus loont het om te kijken hoe een aardbevingrijk land hiermee omgaat. Andrew Healy en Neil Malhotra onderzochten hoeveel Amerikaanse counties besteden aan directe hulp na een ramp en aan maatregelen die voorbereidingen treffen voor rampen (link). Tevens bekeken zij hoeveel invloed deze twee verschillende soorten uitgaven hebben op het percentage stemmen voor de heersende partij (op county level).

(more…)

Vriendjespolitiek doe je zo

Ieder land heeft zo zijn eigen politieke schandalen. Pensioenfraude hier, fout verleden daar, of regelrechte corruptie of andere misdaden. Het aardige van het in het buitenland wonen is dat je dit soort schandalen in een ander land eens ‘van binnenuit’ meemaakt; en in het bijzonder hoe er op gereageerd wordt.

De Ierse premier (‘Taoiseach’) Enda Kenny kwam de afgelopen week in de moeilijkheden vanwege de voordracht van een Senator. Niet alleen verkoos hij een man uit een nabijgelegen regio boven drie vrouwelijke kandidaten (terwijl er een vrouw vertrok), ook benoemde hij deze man snel tot een bestuursfunctie bij het Irish Museum of Modern Art (IMMA) zodat hij een sterker CV zou hebben. Dit soort politieke benoemingen bij toezichtorganen is in Ierland (helaas) eerder regel dan uitzondering, ondanks expliciete verkiezingsbeloften van de regeringspartijen.

(more…)

De vijver op links: ideologische overeenkomsten en verschillen tussen kiezers van PvdA, GroenLinks en SP

Begin vorige week stond het altijd dankbare discussieonderwerp “samenwerking op links” weer eens op de agenda (zie hier). De PvdA flirtte met de SP omdat de partij een lijstverbinding met de socialisten wel zag zitten. De sociaaldemocraten liepen echter een blauwtje. Tweede Kamerlid Ronald van Raak van de SP liet meteen weten dat hij het een “krankzinnig voorstel” vond aangezien eventuele reststemmen dan bij de coalitie terecht zouden komen. Wel diende zich meteen een andere partner aan; GroenLinks zei een lijstverbinding best te willen overwegen.

Regelmatig wordt er over de voor- en nadelen van samenwerken op links gediscussieerd (zie bijvoorbeeld  hier). Bij dergelijke discussies doemen allerlei vragen op. Hoe ver dient de samenwerking te gaan? Wat zou de koers moeten zijn? Wat gebeurt er met de partijorganisatie(s)? Wie wordt de leider van een eventuele fusiepartij? Zitten de kiezers en partijleden wel op samenwerking te wachten?

Er is vaak echter maar weinig aandacht voor de cruciale vraag of de kiezers van de linkse partijen ideologisch gezien eigenlijk wel bij elkaar passen. In hoeverre verschillen de electoraten van PvdA, SP en GroenLinks van elkaar? (more…)

De politieke filosofie van Multatuli: “Politiek is een markt waar niemand meer koopt dan hy geld of krediet bezit”

Dit is een gastblog van David Hollanders (@davidhollanders), econoom en docent aan Tilburg UniversityHij is gefascineerd door Multatuli en schreef deze longread over zijn politieke filosofie.

Voor zover Multatuli (1820-1887) nog gelezen wordt, wordt Max Havelaar of de Koffiveilingen der Nederlandsche Handelmaatschappy (1860) gelezen. Voor zover Multatuli nog voortleeft, is dat middels door hem gemunte uitdrukkingen als Droogstoppel, buitenissig en ‘Barbertje moet hangen’. En voor zover mensen zich nog op hem beroepen is dat door eerlijke verhandelde koffie de merknaam Max Havelaar te geven. Dat is al heel wat voor een negentiende-eeuwse schrijver. En toch is het nog onvoldoende.

Het werk van Multatuli is namelijk niet alleen interessant voor literatuurhistorici maar ook – juist! – voor wie in politiek belang stelt. Zijn ideeën worden goed samengevat door de hoofdstrekking van Max Havelaar (“DE JAVAAN WORDT MISHANDELD!”), maar beperken zich hiertoe niet. Zoals Multatuli stelde: ”De naam Insulinde representeert voortaan myn algemeen streven, als Nazarety het Christusidee”. En hij streefde naar waarheid. Dat was het doel, het hoofddoel, van de zeven Ideen-bundels. Multatuli schreef over literatuur, kunst, wetenschap, wiskunde, politiek en taalverloedering. Multatuli hekelde daarbij voor alles de reëel bestaande Nederlandse variant van partijdemocratie waarvan de sporen tot in het heden traceerbaar zijn. En dat maakt de soms bont geformuleerde ideeën nog altijd relevant. In onderstaande wordt de politieke zienswijze van Multatuli samengevat in vijf stellingen.

(more…)

Wanneer wordt Roemer gewipt?

Emile Roemer liep een blauwtje tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. Hij had zijn cijfertjes niet op orde. Politieke commentatoren slepen direct de messen: zou Roemer het weekend wel overleven als politiek leider van de SP? Inmiddels heeft de SP fractie verklaard zich achter Roemer te scharen. Dat is meestal het moment om je echt zorgen te maken over je positie. Maar wat zijn – in het algemeen – de risicofactoren voor partijleiders? Wat gebeurt er voordat de partij hen loost? Hieronder een overzicht van belangrijke factoren die het einde van een partijleiderschap verklaren.

 

(more…)

Het Democratisch Tekort in ons Koninkrijk: Een Oplosbaar Probleem?

Vandaag een gastbijdrage van Wouter Veenendaal, postdoctoraal onderzoeker aan het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV) op het door NWO gefinancierde onderzoeksproject ‘Confronting Caribbean Challenges’.

 

Hoewel de meeste politicologen de term ‘democratisch tekort’ (of ‘deficit’) waarschijnlijk associëren met de Europese Unie, is er in de afgelopen decennia – grotendeels  in de marge van de actualiteit  – ook een politieke en juridische discussie gevoerd over een democratisch tekort in ons eigen Koninkrijk. Sinds oktober 2010 bestaat het Koninkrijk uit vier landen, die zich op basis van het Statuut van 1954 op voet van gelijkwaardigheid tot elkaar verhouden. Het Statuut bepaalt dat deze vier landen – Aruba, Curaçao, Nederland, en St. Maarten – grotendeels autonoom zijn en met uitzondering van buitenlands beleid, defensie, en zaken omtrent nationaliteit, zichzelf besturen. Daarnaast stelt het Statuut in artikel 43 vast dat het waarborgen van fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid, en de deugdelijkheid van bestuur een aangelegenheid van het Koninkrijk is. Hoewel de vanuit het Statuut voortvloeiende gelijkwaardigheid van de landen in de praktijk vanwege schaal- en machtsverschillen een fictie is gebleken, betekent het wel dat de staatkundige inrichting van het Koninkrijk niet zonder instemming van alle partners gewijzigd kan worden. In deze staatkundige inrichting zit volgens vele commentatoren vanuit democratisch oogpunt echter wel een ‘weeffout’, en er zijn door de jaren heen verschillende voorstellen gedaan om die te repareren.

(more…)

Scorebordjournalistiek

Scorebordjournalistiek. Het is een prachtige term die de afgelopen weken een aantal keer gevallen is en opvallend genoeg ging het daarbij vaak niet over voetbal of een andere sport, maar over politiek – bijvoorbeeld de journalistieke evaluatie van het optreden van SP-leider Roemer tijdens de Algemene Beschouwingen. Ook het verwijt dat politieke verslaggeving steeds meer op sportverslaggeving is gaan lijken, zoals deze uit de mond van Max van Weezel werd opgetekend, valt binnen het verwijt aan de Nederlandse politieke journalisten dat het steeds meer en vaker gaat over de vraag ‘wie wint en wie verliest’ en dat dit ten koste gaat van de politieke inhoud.

 

Co Adriaanse

Toenmalig coach van AZ Co Adriaanse gebruikte als eerste deze uitdrukking in 2003 om zijn ongenoegen met de Nederlandse voetbaljournalisten aan te geven. Zij keken slechts naar de uitslag van de wedstrijd en niet naar het vertoonde spel en maakten zich er op die manier makkelijk vanaf. Al in 2007 werd de term door toenmalig GroenLinks-leider Femke Halsema gebruikt als kritiek op de manier waarop EénVandaag een debat tussen VVD-leider Rutte en Roemer van commentaar had voorzien. En sindsdien zien we term bij tijd en wijle opduiken – meestal gebruikt door politici die zich kritisch tonen over journalisten, of door journalisten zelf in een poging tot reflectie.

 

Horse race framing

In de politieke communicatie wordt berichtgeving die zich richt op de vraag wie wint en wie verliest ook wel ‘horse race framing’ genoemd. Dit type nieuws richt zich allereerst op de vraag wie het goed doet in de peilingen (wij schreven daar wel eens eerder over, hier bijvoorbeeld), maar ook op de evaluatie die journalisten – of andere bronnen – maken van het optreden van politici. Prinsjesdag is een moment waarop dit veelvuldig en expliciet gebeurt: zo presenteerden diverse kranten en nieuwssites (hier) allerlei rapportcijfers en beoordelingen van politici, vaak gebaseerd op uitermate onduidelijke criteria. Het verwijt dat hier gemaakt kan worden is dat het politiek reduceert tot een wedstrijdje en dat dit type berichtgeving ten koste van de inhoud gaat.

 

Terechte kritiek

Nu wordt politiek journalisten wel meer verweten. Bijvoorbeeld dat ze teveel op conflict gericht zijn, te negatief zijn of teveel met personen en poppetjes bezig zijn. Veel van die verwijten zijn maar gedeeltelijk waar, of kunnen in ieder geval genuanceerd worden. Maar we kunnen wel zien dat de berichtgeving dat gebruik maakt van het ‘horse race’ frame sterk is toegenomen in de afgelopen jaren (zie dit boek voor een overzicht). En de vraag is of tamelijk willekeurige rapportcijfers voor bewindspersonen nu echt zoveel toevoegen aan informatieve en inhoudelijke berichtgeving.

 

Waarom gebeurt het dan toch? Omdat het spannend is. Of zoals Max van Weezel zegt in een vergelijking tussen ‘gewone’ politieke verslaggeving en stukken op de Correspondent: “Ik vind De Correspondent vaak te abstract en niet spannend. Mijn adrenaline gaat er niet van stromen. Dat heb ik met de klassieke Haagse journalistiek wel altijd gehad. Gaat Diederik Samsom eraan? Ik vind dat spannend, mensen als Wijnberg en Luyendijk vinden dat primitief.” En wetenschappelijk onderzoek toont aan dat hij niet de enige is die dat vindt – een groot deel van het nieuwspubliek is het met hem eens. In de woorden van politicoloog Shanto Iyengar en collega’s: ‘The horse race sells’ (paywall).

 

 

Pussy Riot on Tour

Hier volgt een gastbijdrage van Liza Mügge, universitair docent in de politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is dit jaar verbonden als fellow aan het Women and Public Policy Program van de Harvard Kennedy School.

De Russische feministische punk protestgroep Pussy Riot is uitgegroeid tot een fenomeen. In Augustus 2012 werden leden van de groep gearresteerd voor hooliganisme nadat zij het protestlied ‘Mother of God, Drive Putin Away’ uitvoerden in een kathedraal in Moskou. Het proces en de opsluiting van Pussy Riot oprichters Masha Alekhina en Nadya Tolokonnikova in een strafkamp in Siberië genereerde hevige internationale kritiek.

Sinds hun vrijlating in December 2013 tourt het tweetal de wereld rond om te spreken over protest en hun ervaringen. Ze spreken in het Brits parlement, staan op het podium bij Madonna en gaan op de foto met Hillary Clinton. Op maandag 15 september waren Alekhina en Tolokonnikova te gast bij het  Harvard Institute of Politics (IOP). In een afgeladen zaal met studenten en stafleden ging Pussy Riot de discussie aan met CNN’s Moscou Bureau Chief Jill Dougerty en het publiek. Vragen werden in het Engels gesteld; Pyotr Verzilov, echtgenoot van Tolokonnikova, vertaalde de antwoorden. (more…)

Schotse onafhankelijkheid: peilers krijgen allemaal gelijk of gaan allemaal de boot in…

Vandaag stemt de Schotse bevolking in een referendum over onafhankelijkheid. De afgelopen dagen was het een populair frame om te spreken van een nek-aan-nek-race tussen het Ja- (voor onafhankelijkheid) en Nee-kamp. Op basis van de schat aan peildata zou je dat ook vermoeden, maar wie iets langer naar de data kijkt komt tot een andere conclusie: de peilers zijn opvallend eensgezind over de uitslag. De uitslag is niet onzeker of spannend omdat de peilingen alle kanten op gaan, maar omdat alle peilers dezelfde fouten zouden kunnen maken. (more…)