Wat zijn de prioriteiten van Team Juncker?

Dit stuk zou eigenlijk over iets anders gaan. De agenda van het Europees Parlement kondigde aan dat vandaag Juncker zijn team en zijn programma bekend zou maken. Vervolgens zou het parlement stemmen over de installatie van de nieuwe Europese Commissie. De stemming kwam er maar dat programma? Misschien is het heel Nederlands te verwachten dat er een dik akkoord met specifieke plannen op tafel zou komen. Juncker heeft in juli “political guidelines” gegevn (zie hier), maar zijn dat de prioriteiten van de commissie? Juncker zei in zijn speech in het parlement vandaag “I insist that the time for European action is now”, maar wat behelst die actie dan? Wat mogen we verwachten van Team Juncker?

(more…)

Peilingen PVV op hol geslagen?

Toen vorige week de nieuwe Peilingwijzer uitkwam,wees Jelke Bethlehem me op iets geks: bij de PVV lag de schatting van de Peilingwijzer lager dan bijna alle peilingen. Je zou verwachten dat ruwweg de helft van de peilingen onder de Peilingwijzer ligt, en de helft erboven; het is immers een soort ‘gemiddelde’ van de peilingen. Maar dat is sinds begin van dit jaar niet meer zo.

 

PVV_Time_Original

(more…)

Wat is een mediastorm?

Het begrip ‘mediahype’ heeft de afgelopen jaren zowel in het wetenschappelijke als het publieke debat aan populariteit gewonnen. In veel gevallen is het gebruik niet positief en heeft het een ondertoon van hijgerige journalisten die een kleinigheid tot grote proporties opblazen. Het fenomeen heeft ook een sterk ‘you-know-it-when-you-see-it’ gehalte: een duidelijke definitie ontbreekt, maar vaak heeft men het idee het wel te weten als er ééntje is. In een recent artikel (verschenen in Political Communication) proberen de Amerikaanse en Belgische politicologen Amber Boydstun, Anne Hardy en Stefaan Walgrave iets te doen aan het ontbreken van een duidelijke conceptualisatie van het fenomeen dat zij ‘mediastorm’ noemen en dat inhoudelijk dicht bij ‘media hype’ ligt.

  (more…)

De omgekeerde participatiekloof: Soms blijven de rijke kiezers vaker thuis dan de arme

Politicologisch onderzoek gaat steeds meer op zoek naar condities achter vermeende wetmatigheden. Zo hebben hogeropgeleiden niet altijd meer vertrouwen: dat geldt alleen als zij in een land wonen dat goed bestuurd wordt. Evenzo leiden opiniepeilingen niet altijd tot een bandwagon effect: dat geldt alleen voor thema’s waarop de mening nog wat diffuus is.

Afgelopen maand verscheen een artikel van Kasara en Suryanarayan (Columbia University), dat aantoont dat de schijnbare wetmatigheid dat rijke kiezers vaker stemmen dan arme kiezers niet altijd opgaat.

 

(more…)

Is een initiatief-wetsvoorstel meer dan een bijlage bij een persbericht?

Vandaag een gastbijdrage van Simon Otjes. Hij is onderzoeker bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen.

Een opvallend bericht in de Volkskrant vorige week: Martin Bosma had de vervolging van Geert Wilders kunnen voorkomen als hij meer werk had gemaakt van zijn initiatiefwet om de vrijheid van meningsuiting uit te breiden. Dit voorstel ligt nog steeds op de planken. De vraag rijst: maken andere Kamerleden wel gebruik van hun initiatiefrecht? (more…)

Met welke onderwerpen houden Kamerfracties zich bezig? Een samenvatting in één plaatje

In parlementair stemgedrag staan oppositie en coalitie vaak tegenover elkaar, evenals linkse en rechtse partijen. Coalitiepartijen dienen daarnaast samen veel moties en amendementen in. Maar niet alles in de Tweede Kamer wordt bepaald door het onderscheid tussen regeringspartijen en oppositie. In onderstaand figuur wordt samengevat over welke onderwerpen partijen moties en amendementen indienen; daarin zien we vooral een tegenstelling tussen generalistische en specialistische fracties.

OnderwerpenMotiesAmendementen

 

(more…)

In hoeverre mag je in naam van de democratie de democratie inperken? Daar moeten politici het eens over hebben

In de discussie over de vervolging van Geert Wilders lopen twee zaken door elkaar. Aan de ene kant de vraag of Wilders vervolgd en veroordeeld dient te worden op basis van de huidige wetgeving. Aan de andere kant de vraag of deze wetgeving inzake vrijheid van meningsuiting en de bescherming van kwetsbare groepen nog wel past bij de huidige samenleving. Politici houden zich terecht afzijdig als het gaat om het beantwoorden van de eerste vraag. Ze zouden zich echter veel actiever moeten bezighouden met de tweede vraag. In hoeverre mag je om de democratie te beschermen de democratie inperken? In welke mate dient een democratisch stelsel ‘weerbaar’ te zijn?

(more…)

Waarom politici wel pleiten voor een ander kiesstelsel maar het niet zullen aanpassen

Met grote regelmaat eisen (oud-)politici aanpassing van het Nederlandse kiesstelsel. Sommigen noemen de invoering van een kiesdrempel noodzakelijk, zoals recentelijk nog werd gesteld door Wientjes (VNO-NCW / VVD). Anderen willen direct omschakelen naar een Brits twee-partijenstelsel, zoals De Geus (CDA), Hoogervorst (VVD) en Van der Ploeg (PvdA) vorig jaar mochten bepleiten in Nieuwsuur. En dan hebben we nog het districtenstelsel van CDA-leider Buma, dat snel weer naar de prullenbak werd verwezen.

De voorstellen worden op dit blog regelmatig doorgelicht. Maar een interessante vraag is daarbij onderbelicht gebleven: waarom komen deze (oud-)politici met hun voorstellen? Is het puur eigenbelang, of speelt ideologie hierbij een rol?

(more…)

Opiniepeilingen als ‘self-fulfilling prophecies’?

Creëren opiniepeilingen deels de trends die zij rapporteren? Is er sprake van een politieke bandwagon waar kiezers hun voorkeuren voor beleid en stemgedrag aanpassen aan de hand van de populariteit van een partij, kandidaat of beleidsvoorstel?

Het al dan niet bestaan van een bandwagon-effect in de politiek is een heet hangijzer. We zien bandwagon-achtig gedrag uiteraard wel op andere terreinen, bijvoorbeeld in de sportwereld. Allerlei mensen uit mijn (randstedelijke) omgeving werden een jaar of vijf geleden niet zomaar ‘fan’ van FC Twente, maar omdat de club ineens buitengewoon goed presteerde. U kent ze wel. Van die mensen die zich ineens ‘Tukker’ noemen, maar nog nooit voorbij Utrecht zijn geraakt.

(more…)

Zorgt kennis van gedrag voor beter beleid?

Hier volgt een gastbijdrage van Barbara Vis (email), hoogleraar Politieke Besluitvorming aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze leidt een Vidi-project, getiteld HIGH-RISK POLITICS, waarin onderzocht wordt wanneer politieke actoren risico nemen.

Kan er beter beleid worden gemaakt door kennis van gedrag toe te passen? Het korte antwoord, op basis van het recent verschenen WRR-rapport Met de kennis van gedrag beleid maken is ja. Overheidsbeleid wordt gemaakt met bepaalde doelen voor ogen. Deze doelen worden echter lang niet altijd behaald. Dit is niet in de laatste plaats het geval omdat mensen zich vaak anders gedragen dan de beleidsmakers veronderstelden op basis van klassieke (economische) modellen. Zo worden de keuzes van mensen beïnvloed door systematische vertekeningen (biases), waarvan zij zich vaak niet bewust zijn. Verlies weegt bijvoorbeeld zwaarder dan winst en de status quo geniet de voorkeur. Laten mensen zich sterk beïnvloeden doordat wat zij denken dat de meerderheid doet? Heeft de omgeving, bijvoorbeeld hoe netjes het ergens is, invloed op hoe mensen zich gedragen? En kent iedereen een grens aan wilskracht?

(more…)