Schotse onafhankelijkheid: peilers krijgen allemaal gelijk of gaan allemaal de boot in…

Vandaag stemt de Schotse bevolking in een referendum over onafhankelijkheid. De afgelopen dagen was het een populair frame om te spreken van een nek-aan-nek-race tussen het Ja- (voor onafhankelijkheid) en Nee-kamp. Op basis van de schat aan peildata zou je dat ook vermoeden, maar wie iets langer naar de data kijkt komt tot een andere conclusie: de peilers zijn opvallend eensgezind over de uitslag. De uitslag is niet onzeker of spannend omdat de peilingen alle kanten op gaan, maar omdat alle peilers dezelfde fouten zouden kunnen maken. (more…)

Waarom blijven belastinghervormingen uit?

Vandaag een gastbijdrage van Simon Otjes. Hij is onderzoeker bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen.

In de afgelopen twee jaar heeft dit kabinet een indrukwekkende hervormingsagenda doorgevoerd: op de langdurige zorg, de sociale zekerheid en de studiefinanciering, heeft dit kabinet een meerderheid gekregen voor ingrijpende voorstellen.

Nu dit is afgerond, ontstaat er een discussie over het hervormen van de belastingen. Het kabinet lijkt zijn vingers hier niet aan te willen branden en gaat heel langzaam te werk. Volgens D66 zouden de politieke tegenstellingen tussen de PvdA en VVD de hervorming bemoeilijken. De Trouw heeft dit frame inmiddels overgenomen. Staan de PvdA en de VVD op het gebied van belastingen inderdaad verder uit elkaar dan op het gebied van uitgaven? (more…)

Waar gaan troonredes over en was de Troonrede van 2014 anders?

Ook dit jaar is de kritiek op de troonrede niet mals: ‘Geen visie’, ‘afbraakkabinet’, ‘alleen stokpaardjes’, ‘weinig nieuws’. Verwachten deze critici werkelijk een andere troonrede? Was deze troonrede soms anders dan anderen? Laten we dat eens in kaart brengen aan de hand van 2 thema’s: de onderwerpen van de troonredes door de geschiedenis heen en de mate waarin er concrete voorstellen worden gedaan.

 

(more…)

Willen jullie meer, of minder PVV-zetels? Aangiftes leiden voor Wilders niet tot straf maar tot beloning

Vandaag een gastbijdrage van Joost van Spanje. Hij is universitair hoofddocent politieke communicatie aan de Universiteit van Amsterdam

Negen maanden cel plus €50.000 boete. Dat kreeg een Franse politica twee maanden terug wegens racisme. Sommigen wensen ook zo’n straf voor PVV-leider Geert Wilders voor zijn uitspraken over minder Marokkanen. Zo’n straf is onwaarschijnlijk. Bovendien is voor Wilders elke straf een beloning.

 

(more…)

Seksuele aantrekkingskracht en ideologie: daar zit een luchtje aan

Je kunt je om verschillende redenen tot iemand aangetrokken voelen. Je kunt iemand aantrekkelijk vinden omdat hij of zij erg grappig is, een ontzettend mooie stem heeft, veel geld en/of macht heeft, zeer intelligent is, of er gewoon ontzettend lekker uitziet.

Mensen realiseren zich vaak echter niet dat geur ook een belangrijke rol speelt bij het al dan niet aantrekkelijk vinden van iemand. Verschillende studies hebben aangetoond dat mensen (onbewust) worden aangetrokken door de geur van mensen met wie zij genetisch gezien een goed koppel zouden vormen, en met wie de kans op succesvolle voortplanting daardoor groot is (zie bijvoorbeeld dit boek).

Dit roept een interessante vraag op. Als geur zo’n belangrijke rol speelt bij het vinden van biologisch gezien geschikte partners, zou het dan ook zo kunnen zijn dat geur een rol speelt bij het vinden van geschikte partners op andere vlakken?

Rose McDermott, Dustin Tingley en Peter Hatemi gaan hier in een vorige week gepubliceerd artikel op in. Hun centrale vraag: vinden mensen de geur van mensen met soortgelijke politieke opvattingen aantrekkelijker dan de geur van mensen met tegenovergestelde ideeën? (more…)

Onderzoek naar jihadisten gevaarlijk noemen is wereldvreemd en onwetenschappelijk

Ruzie in opinieland. Elma Drayer (Trouw) bestrijdt deze week de oproep van Femke Halsema eerder die week op De Correspondent. Halsema’s opinie zou “één van de gevaarlijkste” opinies zijn uit ons tijdsgewricht.

Halsema had het aangedurfd om op te roepen tot onderzoek naar wat Nederlandse jongeren beweegt om te fantaseren over aansluiting bij de jihadi’s van IS. Door de beweegredenen van radicalisering te begrijpen kunnen we wellicht problemen bij de wortel aanpakken in plaats van via het strafrecht. Voor de zekerheid legt Halsema zelfs nog uit dat oorzaken begrijpen niet hetzelfde is als begrip hebben voor de acties.

Toch bestrijdt Drayer deze oproep fel. Ze vergelijkt jihadisten met “het Kwaad”, waarvoor geen rationele verklaring gezocht moet worden. Ze sluit een verklaring dus uit. Bovendien zou een verklaring ons ook volgens haar geenszins verder helpen.

 

Wereldvreemd en onwetenschappelijk

Drayer neemt wel een heel wereldvreemde en onwetenschappelijke positie in. (more…)

Op weg naar Schotse onafhankelijkheid?

Hier volgt een gastbijdrage van Kristof Jacobs (@KristofJacobs1), universitair docent in de politicologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen.

Vorige week zakten zo’n 2.000 Politicologen af naar Glasgow voor een groot congres. Met het referendum over de Schotse onafhankelijkheid voor de boeg (18 september), kon de locatie van de conferentie nauwelijks beter zijn. Alle conferentiebezoekers gingen uiteraard enthousiast het gesprek aan met hun taxi-chauffeur en bijna elke chauffeur had een uitgesproken mening over het referendum. Zo ook de mijne:

“You know Tony Blair was actually a Tory? His parents were Tories. How can you then sincerely be the leader of the Labour party? You tell me. I never voted for the SNP, but I’m going to vote ‘Yes’. I want a real left-wing party, not those Eton boys in Westminster.”

Andere taxi-chauffeurs waren minder overtuigd (“it would sink our economy”) en gingen tegen onafhankelijkheid stemmen. De Schotse publieke opinie lijkt tot op het bot verdeeld en elke dag verschijnen er weer nieuwe, soms tegenstrijdige peilingen. Tijd dus om een aantal zaken op een rijtje te zetten. 

(more…)

Proportionaliteit van het kiesstelsel stimuleert de verkiezingsopkomst

Proefballonnetjes over wijzigingen in ons kiesstelsel worden met regelmaat opgelaten en doorgeprikt. Vaak gaat het om relatief eenvoudige ingrepen zoals het instellen van een kiesdrempel (we zijn geen fan), maar zo nu en dan zien we ook merkwaardige nieuwe ideeën zoals het kiesstelsel dat CDA-leider Sybrand Buma eerder dit jaar voorstelde.

Vrijwel altijd gaan de voorgestelde ingrepen ten koste van de proportionaliteit van het kiesstelsel. Dat is ook niet vreemd aangezien Nederland zo ongeveer het meest proportionele kiesstelsel ter wereld heeft. En toch kan het tornen aan proportionaliteit nadelige gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de opkomst bij verkiezingen.

Nu weten we dat opkomst 5-10% hoger ligt in proportionele stelsels dan in meerderheidsstelsels, maar of er hier sprake is van louter samenhang of causaliteit blijft lastig te zeggen. In een knappe recente studie (paywall, open versie hier) maakt politicoloog Andrew Eggers handig gebruik van een curieus onderdeel van het kiesstelsel voor Franse lokale verkiezingen om de causale relatie tussen proportionaliteit en opkomst aan te tonen. De resultaten laten zien dat proportionaliteit een positief effect heeft op verkiezingsopkomst. (more…)

Waarom denken kiezers dat partijen hun verkiezingsbeloften (niet) vervullen?

Dat politici zich niet aan hun verkiezingsbeloftes houden is een breed gedragen opvatting. Uit onderzoek blijkt daarentegen dat in Nederland zo’n 60% van de beloften van regeringspartijen wordt omgezet in beleid. Een recente analyse van het regeerakkoord door NU.nl liet zien dat slechts een klein deel van de oorspronkelijke plannen definitief is afgeschoten.

Waarom denken burgers vaak dat plannen niet worden uitgevoerd? Robert Thomson en Heinz Brandenburg onderzochten dit in Ierland en Groot-Brittannië. Ze vroegen deelnemers aan een enquête naar hun mening over de vervulling van een aantal beloften die tijdens de vorige verkiezingen waren gedaan. (more…)