Het giftige politieke klimaat in de VS: polarisatie en inkomensongelijkheid

2 Comments

De crisis over het schuldenplafond in de VS is vorige week op het nippertje afgewend. Na een sluiting van meer dan twee weken van de federale overheid werd de shutdown opgeheven en stemden Senaat en Huis van Afgevaardigden in met een wetsvoorstel dat de regering tot 15 januari de tijd geeft om even rustig adem te halen. Maar dit betekent niet dat het probleem is opgelost. Hoogstwaarschijnlijk begint de ellende half januari weer opnieuw. Maar waarom? Waarom sluiten de Republikeinen en de Democraten niet een duurzamer compromis? Waarom liggen de partijen telkens met elkaar in de clinch? Wat is de oorzaak van het giftige politiek klimaat in de VS?

Veel onderzoekers hebben laten zien dat de Amerikaanse politiek de laatste decennia steeds verder gepolariseerd is geraakt. Alan Abramowitz en Kyle Saunders hebben aangetoond dat Amerikaanse kiezers steeds verder uit elkaar zijn gegroeid (zie hier, paywall). Mensen die op de Republikeinen stemmen staan ideologisch verder van mensen die op de Democraten stemmen dan in het verleden. Interessant genoeg is deze polarisatie het sterkst onder hogeropgeleiden. Abramowitz en Saunders concluderen dat deze toegenomen polarisatie helemaal geen probleem hoeft te zijn. Integendeel. In plaats van kiezers te demotiveren stimuleert het mensen namelijk politiek te participeren.

Maar toenemende ideologische polarisatie kan wel problematisch zijn wanneer het niet alleen de kiezers zijn die steeds verder uit elkaar groeien, maar wanneer ook de afstand tussen politieke partijen toeneemt. Op partijniveau kan polarisatie tot conflicten tussen de twee partijen leiden, waardoor politieke patstellingen ontstaan, en uiteindelijk het democratische systeem vastloopt. Verschillende politicologen hebben laten zien dat de Republikeinen en de Democraten inderdaad steeds verder uit elkaar zijn gegroeid (zie bijvoorbeeld dit boek). Dat de twee partijen nu telkens met elkaar overhoop liggen en er niet in slagen compromissen te sluiten zal ongetwijfeld met deze polarisatie te maken hebben. Dit roept weer de volgende vraag op: waardoor wordt deze polarisatie veroorzaakt?

Een belangrijke oorzaak is volgens James Garand de mate van inkomensongelijkheid (zie hier, paywall). Volgens hem leidt inkomensongelijkheid tot grotere ideologische verschillen tussen Republikeinse en Democratische kiezers. Dit zou komen doordat wanneer de inkomensongelijkheid groot is, de mensen met een hoog inkomen steeds meer tegenover de mensen met een laag inkomen komen te staan. En aangezien mensen met een hoog inkomen eerder op de Republikeinen stemmen en de mensen met een laag inkomen eerder op de Democraten, aldus Garand, komen deze twee groepen kiezers steeds verder uit elkaar te staan. En hoewel dit misschien goed is voor de politieke participatie, leidt het er volgens hem ook toe dat dat de partijen uit elkaar groeien. Het is immers in het electorale belang van de Republikeinen en de Democraten om hun kiezers te volgen richting de flanken.

En zo zouden de huidige politieke problemen in de VS dus verklaard kunnen worden vanuit de grote mate van ongelijkheid in het land. Plausibel of toch wat vergezocht? Vrijwel alle problemen in de VS lijken immers wel te kunnen worden verklaard door sociaal-economische ongelijkheid… Ik ben er nog niet helemaal uit.

About the author

Matthijs Rooduijn
Matthijs Rooduijn is politiek socioloog en werkt als universitair docent bij de afdeling Sociologie van de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van de opkomst van populistische en radicale politieke partijen, kiesgedrag en publieke opinie.

Related Articles

2 Comments

  1. Andre Engels

    Een afbeelding die de toenemende polarisatie toont, is te vinden op http://xkcd.com/1127/large/. Vooral als we naar de Republikeinen in het Huis kijken, is het resultaat schokkend: Er zijn, volgens de makers van dit diagram, geen gematigde Republikeinen meer over, en de mainstream Republikeinen worden ver overvleugeld door de Tea Party-ers. Ook bij de Democraten zijn er weinig ‘centrist’ afgevaardigden meer over.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked (required)