Het nut van VN-vredesoperaties

1 Comment

Net als vele andere sectoren wordt defensie hard getroffen door de bezuinigingen van het kabinet. Het zijn echter niet alleen de ‘bezuinigingsgrage’ rechtse partijen die vinden dat de geldkraan moet worden dichtgedraaid. Uit een door het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) uitgevoerde analyse van verkiezingsprogramma’s blijkt dat als het aan de linkse partijen ligt 20.000 defensiemedewerkers worden ontslagen. Dit zou er toe leiden dat de krijgsmacht in de toekomst feitelijk niet langer inzetbaar is.

Veel mensen vragen zich af of het wel zo erg is als Nederland stopt met het sturen van militairen op VN-vredesmissies. Nederland levert ook nu al zeer weinig militairen voor dergelijke operaties, en bovendien kun je de vraag opwerpen of het sturen van bewapende militairen überhaupt nuttig is voor het welslagen van vredesmissies. Is het voor het bevorderen van de vrede niet veel beter om onbewapende VN-medewerkers naar conflictgebieden te sturen in plaats van tot de tanden bewapende militairen?

Het antwoord op deze vraag luidt ‘nee’. Uit een pas verschenen studie van de politicologen Lisa Hultman, Jacob Kathman en Megan Shannon blijkt dat VN-vredesmissies het aantal burgerslachtoffers in een oorlogsgebied aanzienlijk kunnen beperken. Maar dan moet er wel aan een belangrijke voorwaarde worden voldaan: er moet een groot aantal bewapende militairen en een behoorlijke politiemacht naar het conflictgebied worden gestuurd. Hoe groter het aantal, hoe beter de burgerbevolking beschermd kan worden.

De onderzoekers analyseren intrastatelijke conflicten in Afrika tussen 1991 en 2008 en laten zien dat hoe groter de aantallen militairen en politiemensen die werkzaam zijn voor een VN-vredesmissie, hoe minder het geweld van zowel regeringstroepen als rebellen tegen de burgerbevolking is. Volgens de auteurs is een grote missie ten eerste succesvol omdat betrokken actoren (de landen die aan de missie hebben bijgedragen en de VN-Veiligheidsraad) zich meer verantwoordelijk voelen voor grote missies. Bovendien is het lastig een grote missie zonder succes te beëindigen zonder politiek gezichtsverlies.

Maar ook op de grond draagt een grote missie bij aan het beperken van burgerslachtoffers. Ten eerste kunnen bewapende militairen de strijdende troepen tot de orde roepen en zo een verdere escalatie van het gewapende conflict voorkomen. Ten tweede kunnen eveneens bewapende politiemensen achter de frontlinies er voor zorgen dat de strijdende partijen de burgerbevolking met rust laten. Niet-militairen kunnen misschien wel een aanvullende rol spelen bij dergelijke operaties, maar zonder bewapende militairen en politiemensen is de missie vrijwel ten dode opgeschreven.

In tegenstelling tot wat sceptici beweren (en ook eerder onderzoek aantoont), Laat deze studie zien dat VN-vredesmissies een verschil kunnen maken. Wanneer deze operaties aan een aantal voorwaarden voldoen, kunnen ze het aantal burgerslachtoffers in oorlogsgebieden flink beperken.

Dit betekent dat de regering zeer terughoudend moet zijn met bezuinigingen op defensie. VN-vredesmissies kunnen mensenlevens redden in oorlogsgebieden – mits lidstaten voldoende militairen ter beschikking stellen. Juist de linkse partijen, die ontwikkelingshulp en de bescherming van burgers in oorlogssituaties normaliter erg belangrijk vinden, zouden daarom tegen de drastische bezuinigingen op defensie moeten zijn.

About the author

Matthijs Rooduijn
Matthijs Rooduijn is politiek socioloog en werkt als universitair docent bij de afdeling Sociologie van de Universiteit Utrecht. Hij doet onderzoek naar de oorzaken en gevolgen van de opkomst van populistische en radicale politieke partijen, kiesgedrag en publieke opinie.

Related Articles

1 Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked (required)