• Spring naar de hoofdnavigatie
  • Door naar de hoofd inhoud
  • Spring naar de eerste sidebar
StukRoodVlees

Politicologie en actualiteit

  • OVER SRV
  • AUTEURS
  • CATEGORIEËN
  • ARCHIEF
  • CONTACT

Moet je leden de leider laten kiezen?

door Gijs Schumacher 02/09/2015 0 Reacties

Wordt loony left exponent Jeremy Corbyn volgende week zaterdag gekozen tot de nieuwe partijleider van Labour? De peilingen suggereren van wel [maar ja, Britse peilingen]. Dat verwachte succes komt voornamelijk door de aanwas van nieuwe leden. The Economist liet enkele weken geleden zien dat van de leden die voor 2010 lid zijn geworden 39% Corbyn steunt, van de leden die na de laatste verkiezingen lid zijn geworden steunt 63% Corbyn [link]. The Economist is verder buitengewoon negatief over deze “kandidaat uit Moskou”: Corbyn wordt beschreven als saai, zijn beleid is “seriously flawed”, en het blad voorspelt dat de parlementaire fractie Corbyn snel zal laten vallen. Dat schijnt makkelijk te zijn. Steeds meer partijen – ook Labour – geven de leden meer zeggenschap over het selecteren van een nieuwe partijleider. Dit roept steeds weer positieve en negatieve commentaren op, die ook regelmatig in de Nederlandse context terugkeren, namelijk: (1) verkiezingen om het partijleiderschap leiden tot conflict wat slecht is voor het imago van de partij, (2) leden selecteren popi-jopi kandidaten in plaats van serieuze bestuurders en (3) verkiezingen om het partijleiderschap zijn een manier om leden en sympathisanten te mobiliseren. Zijn deze claims waar of niet?

 

(1) Verkiezingen om het partijleiderschap leiden tot conflict wat slecht is voor het imago van de partij.

Deze stelling is – gemiddeld genomen – onwaar. Uit mijn eigen onderzoek – tezamen met Helene Helboe Pedersen – blijkt dat partijleiders gekozen door de leden het niet beter of slechter doen in de verkiezingen. Partijen stijgen zelfs tijdelijk in de peilingen na een leiderschapsverkiezing, maar dit effect verdwijnt na een paar maanden [link]. Dit effect is zelfs iets groter als de competitie om het leiderschap stevig was.

Dat deze stelling over het algemeen onwaar is, betekent natuurlijk niet dat er gevallen zijn waar de partij wel reputatieschade en electoraal verlies leidt doordat een leiderschapsverkiezing conflict in de partij blootlegt. Mijn vermoeden is dat juist wanneer een partij een organisatorisch potje maakt van een leiderschapsverkiezing – zoals Groenlinks bij Sap vs. Dibi – de kiezer dit afstraft. Als de parlementariërs van Labour Corbyn direct na zijn eventuele verkiezing lozen, dan is mijn verwachting dat dit Labour nog meer electorale pijn zal doen dan een loony left strategie.

 

(2) Leden selecteren popi-jopi kandidaten in plaats van serieuze bestuurders.

Deze stelling is moeilijk te evalueren. Of een kandidaat serieus is of niet, valt nauwelijks objectief vast te stellen. Wel kunnen we naar het aantal kandidaten kijken, hun achtergrond en de mate waarin een verkiezing competitief is of niet. Ofer Kenig heeft dit voor 143 verkiezingen gedaan [link]. Hij heeft daarbij inclusieve verkiezingsmethoden (door leden) met exclusieve verkiezingsmethoden (door fractie of partijraad) vergeleken. Wat blijkt? Bij inclusieve methoden zijn er meer kandidaten, maar is de competitie om het leiderschap minder competitief. Bij exclusieve methoden kennen de “kiezers” de kandidaten goed, de leden daarentegen kennen vaak alleen 1 of 2 kandidaten echt. Bekendheid is daarom belangrijk, maar dat zegt verder niet zoveel over je capaciteiten.

 

(3) Verkiezingen om het partijleiderschap zijn een manier om leden en sympathisanten te mobiliseren.

In het geval van Labour zeker: dit overzicht van de bibliotheek van de Britse House of Commons laat zien dat in 2015 naar schatting 270,000 mensen lid zijn van Labour. In 2014 waren dit slechts 190,000 mensen (zie ook hieronder). Dit is een enorme en onverwachte stijging. Het is gesuggereerd dat sommige mensen lid zijn geworden van Labour uit de onsympathieke overweging om Corbyn verkozen te krijgen en Labour daarmee de politieke rimboe van het links-radicalisme in te sturen. Ik kan me niet voorstellen dat dit heel veel mensen zijn, maar misschien ben ik naïef.

 

membership trends

 

Naast het gegeven dat verkiezingen voor de partijleider leiden tot een stijging in de peilingen, zijn naar mijn weten geen algemene cijfers bekend over claim 3. Wel is bekend dat partijen die de verkiezingen verliezen, daarna ook leden verliezen. Des te opmerkelijker is de enorme stijging in het ledenaantal van Labour. Als we de berichtgeving in verschillende kranten moeten geloven is Corbyn daadwerkelijk in staat om nieuwe leden naar Labour te lokken met oud-linkse ideeën. Zou Hans Spekman jaloers zijn?

 

 

Categorie: Politieke partijen Tags: corbyn, labour, leden, leiderschapsverkiezingen, spekman

Over de auteur

Gijs Schumacher
Gijs Schumacher (1982) is Hoogleraar Politieke Psychologie bij de afdeling Politicologie aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn onderzoek gaat over politiek gedrag van kiezers en van elites. In zijn huidige onderzoek richt hij zich op de rol van emoties in de politiek. Hij is tevens (co-) directeur van het Hot Politics Lab.
Website: http://gijsschumacher.nl
  • Sociale media links 

Lees Interacties

Geef een reactie Reactie annuleren

Je moet ingelogd zijn op om een reactie te plaatsen.

Primaire Sidebar

Volg ons

  • Facebook
  • Twitter
  • RSS Feed

Populaire berichten

De ideologie van Forum voor Democratie

De ongemakkelijke realiteit van de antivaccinatie-beweging

Wat als… Nederland het Britse kiesstelsel zou hebben?

Willekeurige berichten

Dualisme als panacee?

Plaatjes van de electoraatjes 2023: GroenLinks-PvdA

Plaatjes van de electoraatjes 2025: NSC

Podcast

Aflevering 138 – De verkiezingsuitslag, met Twan Huijsmans en Tom van der Meer

De Tweede Kamerverkiezingen zijn uitgelopen op een eclatante overwinning van D66 dat met maar liefst … [Lees verder...]

Aflevering 138 – Coalities, kiezers en winst en verlies, met Simon Otjes

Simon Otjes (Universiteit Leiden) schuift aan om te praten over de huidige stand van de campagne. We … [Lees verder...]

Aflevering 137 – De normalisering van extreemrechts gedachtegoed, met Léonie de Jonge

Extreemrechtse ideeën zijn de afgelopen jaren in hoog tempo genormaliseerd. Ik spreek met mijn gast … [Lees verder...]

Populisme

Jesse Frederik gaat te kort door de bocht: Waarom complexe maatschappelijke onvrede niet in één verklaring past

Vorige week verscheen op De Correspondent een stuk waarin Jesse Frederik mijn boek De Symfonie van … [Lees verder...]

Plaatjes van de electoraatjes 2025: de PVV

Op 29 oktober zijn er verkiezingen voor de Tweede Kamer. In deze serie gaan wij aan de hand van een … [Lees verder...]

Radicale onderdompeling: een theaterexperiment op Oerol

De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) signaleerde begin deze week dat … [Lees verder...]

Blogroll

  • Andrew Gelman
  • Ballots & Bullets
  • Fight Entropy
  • FiveThirtyEight
  • The Monkey Cage
  • The Upshot
  • Wonkblog
  • OVER SRV
  • AUTEURS
  • CATEGORIEËN
  • ARCHIEF
  • CONTACT

© 2026 StukRoodVlees

Copyright © 2026 · SRV Theme op Genesis Framework · WordPress · Log in