We zitten in het schemergebied tussen opmerkelijk consistente tussenuitslagen (de exitpoll van Ipsos, de stemmentellers van GeenStijl en hybrides van peil.nl) en de echte uitslag van zondagavond. Wat in eerdere voorspellingen voor die uitslagen van gisteravond had ontbroken: de verwachte opkomst.

Als een van de weinigen liet NOS-hoofdredacteur Marcel Gelauff gisteren zijn licht hierover schijnen. Hij had geleerd van de opkomstvoorspelling tijdens de afgelopen¬†gemeenteraadsverkiezingen. “Dat gaan we niet meer doen. Het week de vorige keer te veel af van de werkelijke opkomst.” Een begrijpelijk standpunt.

Daar voegt Gelauff nog wat aan toe: er wordt nog onderzocht waarom dit lastig is om te meten.

Dat klopt als een bus. Al tientallen jaren wordt onderzocht wat er te doen is aan de misschattingen van de opkomst in peilingen. Als Gelauff een wetenschapsredactie had gehad, zou dit allemaal voor hem geen verrassing zijn geweest. Of nog beter: dan had hij wellicht niet zo veel interesse gehad in het voorspellen van de opkomst. Sowieso kan je vraagtekens plaatsen bij het nut van een opkomstvoorspelling. Maar goed, Gelauff wil weten waarom opkomst lastig te meten is. Bij deze een zeer kleine greep uit talloze studies.

(meer…)