De afgelopen dagen gingen deze “14 foute verkiezingsaffiches” voor de komende gemeenteraadsverkiezingen viraal. Maar hoe zag dat er vroeger uit? De fan van verkiezingsaffiches is natuurlijk bekend met klassiekers van de nationale verkiezingen zoals “Uw plaats aan den stormram is nog vrij (SDAP 1918)” of “Storm op til stut uw huis (RKSP 1933)”. Maar op de site ‘het Geheugen van Nederland’ zijn ook tal van historische verkiezingsposters van gemeenteraadsverkiezingen te vinden. Hieronder mijn persoonlijke “best-of”.
De Klassieker
Vroeger geen hockeymeisjes op posters, maar gewoon een stevige vent met een rode vlag en een pikhouweel. Blik op oneindig, met vleermuizen met kapitalistenhoed op de loer en met de fabriek aan zijn voeten. Deze gespierde voorvader van Samsom, Plasterk en Dijsselbloem is at your service. Maar deze ‘drukt het stempel van de SDAP op de raadsverkiezing’ mag er ook wezen. En de Rooms-Katholieken bleven ook niet achter met hun vlaggen van het Heilige Roomse Rijk.
Recht voor z’n raap
Nadat men genoeg hamer, sikkels, kruizen en schepen had afgebeeld werd het allemaal wat concreter. Jan Schaefer, PvdA-wethouder in Amsterdam, was een meester in recht voor z’n raap zijn. Onderstaande poster is natuurlijk een klassieker, maar deze ‘In Mokum maakt het geen flikker uit wat je bent’ of ‘Het Woningbouw record van Jan Schaefer’ is wellicht minder bekend.
Hilarisch maar met inhoud
Verkiezingsposters mogen best een grapje maken en het is mooi als tegelijkertijd een inhoudelijke boodschap kan worden overgebracht. Hieronder een poster van de SP die zich op een ludieke manier verzet tegen bezuinigingen.
Gewoon hilarisch
Sommige posters zijn gewoon om te lachen. Keer Uw Toekomst? KUT, ja. Op de poster staat een punker die op Saddam Hoessein in betere jaren lijkt naast een skelet van een ietwat tuttige geklede vrouw. Helaas heeft – naar mijn weten – KUT nooit kunnen zorgen voor de ‘broodnodige bevrediging’. Ik was ook gecharmeerd van deze ‘Zombie STEM, denk niets, doe niets…’ of ‘Zet de hele politiek troep voor AAP’ en ‘Er gaan veel kabouters op een zetel’ (hier en hier nog meer kabouterposters). Ik moest ook erg lachen door deze knipogende Chroesjtsjov kloon die vindt dat ‘Communisten horen in de raad’.
En een beetje cynisch
Vroeger was men ook een beetje cynisch over verkiezingen. “Kameraden” moeten eerst de dikke baas omverduwen om een eerlijke verkiezingsuitslag te krijgen (poster uit 1905). Ook deze arbeider is klaar voor de revolutie. Overigens, voor degenen die zich net als ik kapot ergeren aan met potlood stemmen, kijk eens naar deze stemmachine uit 1968! Hoezo vooruitgang.
niet toevallig allemaal links georiënteerde postertjes?
Nee, niet toevallig. Het archief waar ik naar verwijs bestaat voor een groot deel uit posters van linkse partijen (met name de CPN). Ik weet niet waarom dat zo is. De paar posters van het CDA of VVD die ik vond, waren eigenlijk niet zo grappig, gewoon serieus.
Gerrit Voerman heeft een prachtig boek met liberale verkiezingsaffiches sinds begin 20e eeuw. https://www.uitgeverijboom.nl/boeken/geschiedenis/de_vvd_visueel_9789085065395/?viafonds=1
http://affiches.dnpp.eldoc.ub.rug.nl/
http://affiches.dnpp.eldoc.ub.rug.nl/
Zaterdag 7 november verscheen “Het Christen Democratische Affiche” Het boek is geschreven door Gerrit Voerman, directeur van het DNPP, en Maaike Kamps, verbonden aan het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. In het boek beschrijven de auteurs de ontwikkeling van de landelijke verkiezingsaffiches van het CDA en zijn voorgangers, van 1918 tot en met 2012. Een rode draad in het boek is de samenwerking tussen de drie confessionele partijen ARP, CHU en KVP, die later opgingen in het CDA.
http://dnpp.ub.rug.nl/dnpp/nieuws/dnpp/voerman/affiches
Zaterdag 7 november verscheen “Het Christen Democratische Affiche” Het boek is geschreven door Gerrit Voerman, directeur van het DNPP, en Maaike Kamps, verbonden aan het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA. In het boek beschrijven de auteurs de ontwikkeling van de landelijke verkiezingsaffiches van het CDA en zijn voorgangers, van 1918 tot en met 2012. Een rode draad in het boek is de samenwerking tussen de drie confessionele partijen ARP, CHU en KVP, die later opgingen in het CDA.
http://dnpp.ub.rug.nl/dnpp/nieuws/dnpp/voerman/affiches
Ben op zoek naar de poster van de CPN.
Kvp-leider Romme spartelt in de 6 van lijst 6.